Portföy Nasıl Kurulur?

Çoğu bireysel portföy tasarlanmaz, birikir. Zamanla beğenilen paylar alınır, bir süre sonra elde 15 farklı pozisyon olur ve hiçbirinin neden orada olduğu net değildir.

Portföy kurmak, bunun tersidir: her pozisyonun bir görevi vardır.

Çekirdek–uydu yapısı

Yaygın ve savunulabilir bir yapı:

Mantığı şu: piyasa getirisini garantiye alırken, fikirlerinizi sınırlı bir bütçeyle test edersiniz.

Uydu tarafında yanılırsanız portföyün tamamı yara almaz. Haklı çıkarsanız fark yaratır.

Endeks fonu çekirdek için pratik bir araçtır: tek üründe geniş çeşitlendirme sağlar ve düşük maliyetlidir.

Her pozisyonun bir görevi olmalı

Portföye bir pay eklerken şu üç soruyu yazın:

1. Neden buradasın? (Tez: ne bekliyorum, neden?)
2. Ne olursa yanılmış olurum? (Çıkış kriteri)
3. Portföyün yüzde kaçısın? (Ağırlık ve gerekçesi)

Bu üçüne cevap veremiyorsanız o pozisyon portföyde olmamalıdır.

Ağırlık ile risk aynı şey değildir

Bu ayrım çok kritik ve sıkça karıştırılır:

• Ağırlık: Pozisyonun portföydeki payı (ör. %25)
• Risk: Stop tetiklenirse kaybedeceğiniz tutar (ör. sermayenin %1'i)

Pozisyon büyüklüğü dersinde gördüğümüz gibi, %25 ağırlıklı bir pozisyonun riski %1 olabilir — stop yakınsa.

Portföy düzeyinde iki ayrı tavan koyulur:

Tek pozisyon ağırlığı  ≤ %15–20   (yoğunlaşma sınırı)
Aynı anda açık toplam risk ≤ %5–6  (art arda stop olursa dayanabilmek için)

İkinci satır önemli: her biri %1 riskli 10 pozisyonunuz varsa toplam riskiniz %10'dur — ve korelasyonluysalar hepsi aynı anda gerçekleşebilir.

Kaç pozisyon?

Çeşitlendirme dersinde gördük: belirleyici olan sayı değil korelasyon. Pratik çerçeve:

Takip edemeyeceğiniz kadar pozisyon tutmayın. 30 şirketin bilançosunu ve haberlerini izlemek tam zamanlı bir iştir.

Yeniden dengeleme

Zamanla ağırlıklar kayar. %20 ile başladığınız bir pay iki katına çıkarsa portföyün %33'ü olur — artık planladığınızdan fazla risk taşıyorsunuz.

Yeniden dengeleme, ağırlıkları hedefe döndürmektir: yükseleni bir miktar satıp geride kalanı almak.

Bunun psikolojik olarak zor tarafı şudur: kazananı satıp kaybedeni almanız gerekir. İçgüdüye aykırıdır, ama riskin kontrolden çıkmasını engeller.

Ne zaman yapılır?

• Takvim bazlı: Yılda 1-2 kez (basit, uygulanabilir)
• Eşik bazlı: Bir ağırlık hedeften ±%5 saparsa

Her ikisinde de dikkat: yeniden dengeleme işlem demektir, işlem maliyet demektir. Çok sık yapmayın.

Nakit bir pozisyondur

Portföyün tamamının her zaman yatırılmış olması gerekmez. Nakitte durmak bir karardır ve iki faydası vardır: fırsat çıktığında hazır olmak, ve dalgalanmayı azaltmak.

Bireysel yatırımcının kurumsal yatırımcıya karşı en büyük avantajlarından biri budur — fon yöneticisi nakitte kalamaz, siz kalabilirsiniz.

Sonraki adım

Portföyün iskeletini kurdunuz. Şimdi soru şu: bu portföy yalnızca paylardan mı oluşmalı? Cevabı varlık dağılımı dersinde.