Sürdürülebilir Yatırım Planı

Bu, müfredatın son dersi. Ve muhtemelen en az heyecan verici olanı — ama uzun vadede en belirleyicisi.

Çünkü borsada başarısızlığın en yaygın sebebi kötü analiz değil: planın terk edilmesidir.

Plan neden yazılı olmalı?

Zihninizdeki plan, plan değildir. Fiyat %20 düştüğünde zihniniz onu yeniden yazar ve yaptığınız şeyi haklı çıkarır. Bu, karakter zayıflığı değil; insan beyninin normal işleyişidir.

Yazılı bir belge iki şey yapar:

1. Kararı soğukkanlı bir anda verdirir
2. Sonradan hesap sorulabilir hâle getirir

Planı, piyasa hareketliyken değil sakinken yazın. Panik anında yazılan plan, paniğin kendisidir.

Planda ne olmalı?

1. Amaç ve ufuk

Bu para ne için, ne zaman gerekecek? "Zengin olmak" bir amaç değildir; "15 yıl sonra emeklilik desteği" bir amaçtır.

2. Varlık dağılımı

Hedef ağırlıklar ve kabul edilebilir sapma bandı.

3. Risk kuralları

• İşlem başına azami risk (ör. %1)
• Aynı anda açık toplam risk tavanı (ör. %5)
• Tek pozisyon ağırlık tavanı (ör. %15)

4. Giriş kriterleri

Bir şirketi hangi koşullarda alırsınız? Yazılı ve kontrol edilebilir olmalı.

5. Çıkış kriterleri

Bu en çok atlanan bölümdür. İki tür çıkış yazılır:

• Zarar durumunda: Stop seviyesi
• Tez bozulduğunda: "Şu olursa satarım" (borçluluk artarsa, ana müşteri kaybedilirse…)

6. Gözden geçirme ritmi

Ne sıklıkla bakacaksınız? Ve önemlisi: ne sıklıkla bakmayacaksınız?

7. Yapmayacaklarınız

Bir "yasak listesi" şaşırtıcı derecede işe yarar:

• Kaldıraç kullanmam
• Tavana yakın alım yapmam
• Sosyal medyada gördüğüm için almam
• Zarar eden pozisyona ekleme yapmam

Gözden geçirme ritmi

Sürekli bakmak zarar verir: her bakış bir işlem dürtüsü yaratır, her işlem maliyet ödetir.

Makul bir ritim:

Plan yalnızca gözden geçirme zamanlarında değiştirilir. Pozisyon açıkken plan değiştirilmez.

İşlem günlüğü

Planın uygulanıp uygulanmadığını gösteren tek şey kayıttır. Her işlem için:

• Tarih, pay, giriş fiyatı
• Neden aldım? (tez, tek cümle)
• Stop ve hedef
• Planlanan R
• Çıkış fiyatı ve tarihi
• Gerçekleşen R
• Plana uydum mu? (evet/hayır — en önemli sütun)

Son sütun çoğu kişide acı verici bir tablo çıkarır. Ama düzelme oradan başlar: kazanç kayıp tablonuzdan çok, plana uyum oranınız gelecek performansınızı belirler.

30-50 işlem sonrası elinizde stratejinizin gerçek beklenen değeri olur — tahmin değil, ölçüm.

Bileşik getiri süreklilik ister

Bileşik getirinin çalışması için tek şart var: oyunda kalmak.

Tek bir büyük kayıp sonucu %60 azaltıyor; iki yıllık bir ara ise üçte bir. Bu yüzden risk yönetimi ve süreklilik, getiri kovalamaktan önemlidir.

Kendi varsayımlarınızla denemek için bileşik getiri projeksiyonu aracını kullanabilirsiniz.

Müfredatın sonu — ve devamı

Buraya kadar geldiyseniz elinizde bir çerçeve var: borsanın nasıl işlediği, şirket ve grafik okuma, risk yönetimi, psikoloji ve portföy kurma.

Bundan sonrası uygulama. Ve uygulama, okumaktan çok daha yavaş ilerler — sabırlı olun, küçük başlayın, kayıt tutun.

Canlı ders, birebir geri bildirim ve uygulamalı takip isteyenler için Borsa Adam eğitim programı doğal devam noktasıdır. Ama önce buradaki müfredatı bitirip kendi eksiklerinizi görmenizi öneririz — neyi bilmediğinizi bilmeden alınan eğitimden verim alınmaz.