Stop Loss Kullanımı

Stop loss, "yanıldığımı burada kabul ediyorum" demenin önceden yazılmış hâlidir.

Asıl işlevi zararı sınırlamak değil — o sonucu. Asıl işlevi, kararı duygunun devreye girmediği bir anda vermenizi sağlamaktır.

Stop nereye konur?

En yaygın hata, stopu keyfî bir yüzdeye koymaktır: "%5 düşerse çıkarım."

Piyasa sizin yüzdenizi bilmez. Stop, fiyatın oraya gelmesi hâlinde tezinizin geçersiz olacağı noktaya konur. Teknik referans noktaları:

Seviyeyi belirledikten sonra pozisyon büyüklüğünüz ondan çıkar — tersi değil. Bu sıralamayı pozisyon büyüklüğü dersinde ayrıntılı gördük.

Tam seviyeye koymayın

Herkesin gördüğü bir destek varsa, stoplar da oraya yığılır. Fiyat o seviyeyi kısa süre delip geri dönebilir ("stop avı" denen durum). Stopu seviyenin biraz altına, nefes payı bırakarak koymak makul bir önlemdir.

Ne kadar pay bırakılacağı payın oynaklığına bağlıdır — oynak bir payda daha geniş, sakin bir payda daha dar.

En pahalı alışkanlık: stopu kaydırmak

Fiyat stopa yaklaşır. İçinizden bir ses "birazcık daha bekleyeyim, dönecek" der. Stopu biraz aşağı çekersiniz.

Bu tek hareket şunları yapar:

• Planladığınız riski büyütür (artık %1 değil, %2 veya %3 riskiniz var)
• Pozisyon büyüklüğü hesabınızı geçersiz kılar
• Kararı plandan alıp duyguya devreder

Ve genelde bir kez yapılmaz. Bir kez kaydıran ikinci kez de kaydırır. Küçük planlı zarar, böylece portföyü yaralayan büyük bir zarara dönüşür.

Kural: Stop yalnızca lehinize kaydırılır (kâr korumak için yukarı çekilebilir). Aleyhinize asla.

Stopu lehe kaydırmak (takip eden stop)

Pozisyon kâra geçtiğinde stopu yukarı çekmek meşru ve faydalıdır:

• Başabaşa çekme: Fiyat 1R kadar lehe gittiğinde stopu giriş fiyatına çekmek. Bu noktadan sonra işlem "bedava" hâle gelir; en kötü ihtimalle sıfır zararla çıkarsınız.
• Takip eden stop: Fiyat yükseldikçe stopu belirli bir mesafe geriden takip ettirmek. Trendden mümkün olduğunca yararlanmayı sağlar.

Bunun bedeli şudur: normal bir geri çekilmede erken çıkabilirsiniz. Her yöntemin karşılığı vardır.

Emirli stop mu, zihinsel stop mu?

Emirli stop, aracı kurumun platformuna girilen otomatik satış emridir.

• Artısı: disiplin gerektirmez, siz ekranda olmasanız da çalışır
• Eksisi: seviyeniz emir defterinde görünür olabilir; ani boşluklarda beklenenden kötü fiyattan gerçekleşebilir

Zihinsel stop, seviyeyi kendinizin takip edip elle satmasıdır.

• Artısı: emriniz görünmez, geçici sarkmalarda gereksiz çıkış yaşamazsınız
• Eksisi: disiplin gerektirir ve tam da en zor anda uygulamanız gerekir

Yeni başlayan biri için emirli stop neredeyse her zaman daha doğrudur. Zihinsel stop, kendi davranışına güvenmeyi hak etmiş kişiler içindir.

Boşluk (gap) riski

Stop, fiyatın o seviyeden geçeceğini varsayar. Ancak seans dışında gelen bir haberle fiyat ertesi gün stopunuzun çok altından açılabilir. Bu durumda stop, açılıştaki fiyattan gerçekleşir.

Yani stop, kaybı sınırlar ama garanti etmez. Bu risk, tek bir paya aşırı yüklenmemek için ek bir sebeptir.

Stopsuz işlem

"Uzun vadeli yatırımcıyım, stop kullanmıyorum" yaklaşımı savunulabilir — ama yalnızca şu koşulla: çıkış kriteriniz başka bir şey olmalı. Örneğin şirketin temel göstergeleri bozulduğunda çıkmak.

Hiçbir çıkış kriteri olmadan pozisyon taşımak, risk yönetimi değil; sadece umut etmektir.