Temel Formasyonlar

Formasyonlar teknik analizin en görsel, en çekici ve en çok abartılan kısmıdır.

Gerçekçi çerçeve şu: formasyon bir kehanet değil, bir çerçevedir. Size nereden girileceğini, nerede yanılmış olacağınızı ve nereye kadar gidebileceğini söyler. İşleyip işlemeyeceğini söylemez.

Dönüş formasyonları

Mevcut trendin sonuna gelindiğine işaret edebilir.

Omuz Baş Omuz (OBO)

Üç tepe: ortadaki (baş) en yüksek, yanlardaki (omuzlar) daha alçak ve birbirine yakın. Omuzların diplerini birleştiren çizgi boyun çizgisidir.

• Tetik: Boyun çizgisinin aşağı kırılması
• Geçersizlik (stop): Sağ omzun üstü
• Ölçülmüş hedef: Baş ile boyun çizgisi arasındaki mesafenin, kırılım noktasından aşağı projeksiyonu

Ters OBO ise düşüş trendinin sonunda, yukarı dönüş beklentisiyle aynı mantıkla çalışır.

İkili Tepe ve İkili Dip

Fiyat aynı bölgeyi iki kez test edip geçemez (tepe) veya iki kez test edip kırılmaz (dip).

• Tetik: Aradaki dibin (tepede) veya tepenin (dipte) kırılması
• Geçersizlik: İkinci tepenin üstü / ikinci dibin altı
• Hedef: Formasyon yüksekliği kadar projeksiyon

İkili dip, destek mantığının en saf hâlidir: seviye iki kez savunulmuştur.

Devam formasyonları

Trend içinde bir dinlenme; ardından aynı yönde devam beklentisi.

Üçgenler

• Simetrik üçgen: Tepeler alçalıyor, dipler yükseliyor. Sıkışma var, yön belirsiz.
• Yükselen üçgen: Tepeler yatay (direnç sabit), dipler yükseliyor. Genelde yukarı kırılım beklenir.
• Alçalan üçgen: Dipler yatay (destek sabit), tepeler alçalıyor. Genelde aşağı kırılım beklenir.

Üçgenlerde hedef, üçgenin en geniş yerindeki yükseklik kadar projeksiyondur.

Bayrak ve Flama

Sert bir hareketin ardından gelen kısa, dar bir dinlenme. Bayrak küçük bir kanal, flama küçük bir üçgen görünümündedir.

• Hareket öncesi "direk" ne kadar uzunsa, kırılım sonrası beklenen hareket de o kadar uzundur
• Dinlenme dönemi kısa olmalıdır; uzadıkça formasyon anlamını yitirir

Hacim, formasyonun sağlamasıdır

Formasyon şekli tek başına yetmez. Beklenen hacim davranışı:

Kırılım düşük hacimle geldiyse şüphelenmek gerekir — genelde sahte kırılım çıkar. Hacim dersinde bu ilişkiye tekrar döneceğiz.

Gerçekçi uyarılar

Sonradan bulmak kolaydır. Geçmiş grafikte formasyon aramak neredeyse her zaman sonuç verir. Canlı grafikte, sağ taraf boşken karar vermek tamamen farklı bir iştir.

Beynimiz örüntü uydurur. İnsan zihni rastgele veride bile şekil görür. Aradığınız formasyonu bulma eğiliminiz, onun orada olduğu anlamına gelmez.

Tamamlanmadan işlem yapılmaz. Formasyon "oluşuyor gibi" diye erken girmek en yaygın hatadır. Tetik seviyesi kırılana kadar formasyon yoktur.

Hedef bir beklenti, taahhüt değil. Ölçülmüş hedef istatistiksel bir referanstır. Fiyat yarısında dönebilir, iki katına gidebilir.

Nasıl kullanılmalı

Formasyonun asıl faydası, üç sayıyı net vermesidir:

1. Giriş: Tetik seviyesi
2. Stop: Geçersizlik noktası
3. Hedef: Ölçülmüş projeksiyon

Bu üçü elinizde olunca R oranını hesaplayıp pozisyon büyüklüğünüzü çıkarabilirsiniz. R oranı 2'nin altındaysa formasyon ne kadar güzel görünürse görünsün o işlem geçilmelidir.

Formasyon, işlemin gerekçesi değil; risk hesabının girdisidir.