Destek ve Direnç Seviyeleri

Teknik analizde öğrenilecek tek bir şey seçmek zorunda kalsanız, bu olurdu. Destek ve direnç, diğer her şeyin üzerine kurulduğu zemindir.

Neden oluşurlar?

Seviyeler büyülü değildir; insan davranışının sonucudur.

Bir pay 60 TL'ye çıkıp sonra 45'e düştü. 60'tan alanlar zarardadır. Fiyat tekrar 60'a yaklaştığında ne olur? O kişiler "başabaşa geldim, çıkayım" der ve satar. Bu satış baskısı 60 TL'yi bir direnç hâline getirir.

Aynı mantık tersine de işler: fiyat 45'ten birkaç kez döndüyse, oraya "burası dip" diye bakan alıcılar birikir ve 45 bir destek olur.

Seviyeler, o fiyatlarda karar vermiş insanların hafızasıdır.

Seviye bir çizgi değil, bir bölgedir

Yeni başlayanların en yaygın hatası, seviyeyi tek bir kuruşa sabitlemektir.

Fiyatın tam 45,00'dan dönmesini beklemek gerçekçi değildir. Bir seferinde 45,20'den, diğerinde 44,80'den dönebilir. Doğru yaklaşım 44,80–45,30 gibi bir bölge çizmektir.

Bölge genişliği payın oynaklığına bağlıdır: oynak bir payda geniş, sakin bir payda dar.

Bir seviye ne zaman anlamlıdır?

Bir uyarı: her test seviyeyi biraz zayıflatır. Çok kez test edilen destek, oradaki alıcıların tükendiği anlamına da gelebilir.

Kırılım ve rol değişimi

Bir seviye kırıldığında rolü tersine döner:

• Kırılan direnç → destek olur. 60 TL direnci aşıldıysa, fiyat geri geldiğinde 60 artık alıcıların savunacağı yerdir.
• Kırılan destek → direnç olur. 45 desteği kırıldıysa, fiyat geri çıkarsa 45'te "kurtulayım" diyen satıcılarla karşılaşır.

Bu davranış, kırılım sonrası geri test (retest) beklemenin mantığını oluşturur: kırılan seviyeye geri dönüş, genelde daha iyi bir giriş noktası ve daha yakın bir stop imkânı verir.

Sahte kırılım

Fiyat seviyeyi deler ama tutunamaz ve geri döner. Bu çok yaygındır ve iki sebebi vardır:

1. Stop avı: Herkesin gördüğü seviyenin hemen ötesinde stop emirleri yığılır. Fiyat oraya uzanıp o emirleri tetikler, sonra geri döner.
2. Gerçek talep yokluğu: Kırılıma yeterli hacim gelmemiştir.

Kırılımı doğrulamak için kullanılan yaygın ölçütler:

• Kapanış: Fiyatın seviyeyi gün içinde delmesi değil, o seviyenin ötesinde kapatması aranır.
• Hacim: Kırılım hacim artışıyla geldiyse daha güvenilirdir.
• Bekleme: Bir sonraki mumun da o tarafta kalmasını beklemek.

Bunların hiçbiri garanti vermez; sahte kırılım riskini azaltır, sıfırlamaz.

Pratik kullanım

Stop yerleşimi. Alım yaptıysanız stopunuz desteğin biraz altına konur. Tam üstüne koymak stop avına açık bırakır. Bu mesafe pozisyon büyüklüğünüzü doğrudan belirler.

Hedef belirleme. Bir sonraki direnç, doğal hedeftir. Hedefi direncin hemen altına koymak ulaşma ihtimalini artırır.

Risk/getiri kontrolü. Giriş, stop ve hedef belirlendikten sonra R oranınızı hesaplayın. 2R'nin altındaysa o işlemi geçmek makul olur.

İşlem yapmama kararı. Fiyat destek ile direnç arasının tam ortasındaysa, yakın bir stop noktası yoktur. Bu, işlem yapmamak için iyi bir sebeptir — seviyeye yaklaşmasını beklemek çoğu zaman daha iyi bir R oranı verir.