Temettü Nedir, Nasıl Değerlendirilir?

Temettü, borsanın en somut getirisidir: fiyat hareketinden bağımsız olarak hesabınıza nakit girer.

Ama etrafında en çok yanlış anlaşılan konulardan biridir.

Nasıl işler?

1. Şirket dönem sonunda kâr eder
2. Yönetim, kârın ne kadarının dağıtılacağını teklif eder
3. Genel kurul karar verir
4. Belirlenen tarihte pay sahiplerine ödeme yapılır

Kritik nokta: her adım şarta bağlıdır. Şirket zarar edebilir, kâr etse bile dağıtmama kararı alabilir. Temettü bir taahhüt değildir — bu yüzden "temettü geliri" bir maaş gibi düşünülmemelidir.

Temettü verimi

Temettü verimi = Yıllık temettü ÷ Pay fiyatı × 100

Fiyatı 40 TL, yıllık temettüsü 4 TL olan bir payın verimi %10'dur.

Yüksek verim her zaman iyi değildir

Formülün paydası fiyattır. Fiyat düştükçe verim matematiksel olarak yükselir.

Yani "temettü verimi %20" gördüğünüzde iki ihtimal var:

1. Şirket gerçekten cömert dağıtıyor
2. Fiyat çökmüş ve verim yapay olarak şişmiş

İkincisi daha sık görülür. Verim, geçmiş temettüyle bugünkü fiyattan hesaplanır — gelecek yıl aynı temettü dağıtılacağının garantisi yoktur.

Bakılması gereken: dağıtım oranı (temettü ÷ net kâr). %100'e yakın veya üstüyse şirket kazandığından fazlasını dağıtıyor demektir; bu sürdürülebilir değildir.

Temettü düzeltmesi — en sık sorulan soru

Temettü ödeme günü pay fiyatı, dağıtılan tutar kadar düşürülür. Ekranda kırmızı bir düşüş görürsünüz.

Bu bir kayıp değildir:

Para şirketin kasasından çıkıp sizin hesabınıza geçti. Şirketin değeri o kadar azaldı, sizin varlığınız değişmedi. Vergi kesintisi bu tabloda hesaba katılmamıştır.

Temettü dağıtmayan şirket kötü müdür?

Hayır — hatta bazen tersi.

Şirket kârı iki şey yapabilir:

1. Dağıtır → ortaklar nakdi alır
2. Bünyede tutar → yeni yatırıma yönlendirir

Şirket, o parayla sizin elde edeceğinizden yüksek getiri üretebiliyorsa, dağıtmaması sizin lehinizedir. Büyüme aşamasındaki şirketlerin temettü dağıtmaması olağandır ve sağlıklıdır.

Tersi de doğru: büyüme fırsatı olmayan olgun bir şirketin kârı bünyede tutması, o paranın verimsiz kullanılması anlamına gelebilir.

Doğru soru "temettü veriyor mu" değil, **"kârı nerede daha iyi değerlendirilir"**dir.

Temettüde nelere bakılır?

Son madde özellikle önemli: enflasyonlu bir ortamda sabit kalan temettü, reel olarak her yıl küçülür.

Vergi

Temettü ödemelerinde kaynakta vergi kesintisi uygulanır. Oranlar ve beyan yükümlülüğü mevzuata göre değişebildiği için burada sayı verilmiyor — güncel durumu Gelir İdaresi Başkanlığı kaynaklarından veya bir mali müşavirden doğrulayın.

Pratik not: aracı kurumunuzun yıl sonu stopaj özetini saklayın.

Bedelsiz sermaye artırımıyla karıştırmayın

İkisi çok farklıdır:

• Temettü: Şirketten dışarıya nakit çıkar, hesabınıza para girer
• Bedelsiz: Hiç nakit çıkmaz; pay adediniz artar, fiyat aynı oranda düşer, toplam değeriniz değişmez

Bedelsiz bir "hediye" değil, muhasebesel bir kaydırmadır.

Araçla deneyin

Temettülerin uzun vadede yeniden yatırıldığında ne yarattığını görmek için bileşik getiri projeksiyonu aracını kullanabilirsiniz — düzenli katkı alanına yıllık temettü tutarını girin.